Koszwały – Lapidarium

Wpis opublikowano: 21 grudnia 2012

Przejeżdżając przez Koszwały drogą E-7 do Gdańska lub wracając tędy znad morza do Warszawy, warto się na chwilę zatrzymać przy stojącym tuż przy drodze nowoczesnym kościele o stylizowanych formach pseudogotyckich.
Przywilej lokacyjny dla tej osady wystawił wielki mistrz krzyżacki Luter z Brunszwiku w 1334 r. Zapewne więc już w połowie XIV w. powstała tutaj pierwsza świątynia, która 200 lat później została zamieniona na zbór luterański. Po zniszczeniach z czasów “potopu”, w 1672 r. wystawiono na tym samym miejscu nowy budynek o konstrukcji szkieletowej, który został spalony pod koniec II wojny światowej. Obecny kościół jest zatem co najmniej trzecim z kolei zbudowanym w latach 90. XX w. jako filia parafii w pobliskich Wocławach.
W trakcie porządkowania terenu wokół kościoła (czyli dawnego cmentarza) znaleziono 5 płyt nagrobnych z XVII-XVIII w., które po konserwacji umieszczono na zewnętrznych ścianach nowej świątyni. Lapidarium w Koszwałach jest największym na Żuławach zbiorem kościelnych płyt nagrobnych z tego okresu. Pierwotnie były one umieszczone w posadzce kościoła nad kryptami grobowymi najzamożniejszych mieszkańców wsi, zwanych w źródłach sąsiadami. W tym samym czasie identyczne płyty zamawiali dla siebie bogaci mieszczanie gdańscy czy elbląscy, co wymownie świadczy o wyjątkowym statusie materialnym żuławskich chłopów. Z napisów na płytach (obok nich umieszczono tłumaczenia) można dowiedzieć się, co było przedmiotem ich dumy.
Na nagrobku Stefana Spankau (zm. 1702) odnotowano, że był starszym rady sołeckiej (dosłownie: starszym sąsiadem) i starszym rady parafialnej w Koszwałach. Gotfryd Klatt (zm. 1762) kazał sobie skrupulatnie wypisać, że został wybrany na zaszczytny urząd przysiężnego wałowego (tj. członka żuławskiego samorządu przeciwpowodziowego), że przez 9 lat, 8 miesięcy i 3 tygodnie był starszym miejscowego kościoła, a ponadto spłodził 6 dzieci. O Zuzannie Hell z domu Wessel (zm. 1768) dowiadujemy się, że była “pobożna” i “łagodna”, a przede wszystkim, że wyszła za mąż za “możnego i szlachetnego Gabriela Hella, szacownego gospodarza i zasłużonego starszego rady kościoła w Koszwałach”.
Na płytach zamiast herbów widnieją gmerki własnościowe gospodarstw, których właścicielami byli pochowani pod nimi zmarli.

Podziel się informacjami za pomocą portali społecznościowych!
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+

Włącz/wyłącz:

Wczytaj pętle rowerowe
+
-

Dodaj komentarz

Unia Europejska
Program LEADER
Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich

„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.”
Operacja mająca na celu realizację planu komunikacji zawartego w Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego w ramach inicjatywy LEADER, poddziałanie 19.4 Wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przewidywane wyniki operacji: skuteczna wymiana informacji pomiędzy LGD a społecznością lokalną oraz promocja obszaru